www.SaeidZibakalam.ir
بسم الله الرحمن الرحیم

بایگانی موضوع "معرفت‌شناسی اجتماعی"

اگر بخواهیم به مهم ترین مسئله‏ای که موجب بالندگی فلسفه علم و معرفت شد، اشاره کنیم، شاید مسئله‏ای مهم‏تر از فروپاشی نگاه پوزیتیویستی به علم نباشد. سردمداران این مکتب، نه تنها به حقایق سرمدی و مطلق علمی اعتقاد داشتند، بلکه سعی می‏کردند که این خصلت «علمی بودن» را در مورد سایر شاخه‏های علوم بشری اعمال کنند و اگر چنین کاری ممکن نبود، صریحا اعلام می‏کردند که چون در آن شاخه‏ها یا شاخه، از یقین علمی خبری نیست، نمی‏توان به عنوان دانش و معرفت از آنها یاد کرد.

 
معرفت شناسی اجتماعی؛ طرح و نقد مکتب ادینبور

جامعه شناسان براى مشروعیت تحقیقات خود درباره جامعه خود مجبور به تبعیت از علوم تجربى نبودند، بلکه دانشمندان خود را تحت تأثیر جامعه مى یافتند حتى وقتى در آزمایشگاه هستند. یکى از مکاتب تأثیر گرفته از انقلاب کپرنیکى توماس کهن، مکتب ادینبورا بود، که از قضاى روزگار درانگلستان (مهد تجربه گرایى) نضج گرفت.

 
zibakalam2

وقتى درحوزه معرفت شناسى و به ویژه در فلسفه علم نقادى هایى نسبت به معرفت علمى روى داد، برخى جامعه شناسان معرفت جرأت و شهامت پیدا کردند و از نقدهاى ویرانگرى که به نظریه هاى پوزیتیویستى و نگاتیویستى شده بود بهره بردارى کردند و نشان دادند که معرفت علمى نه فقط اثبات ناپذیر که ابطال ناپذیر هم هست. آنها علم را به خاستگاه هاى اجتماعى آن ارجاع دادند و راه تعلقات انسانى به معرفت علمى را گشوده دیدند. این تعلقات به اجمال عبارتند از: هر نوع تمایلات، امیال، اهداف و حاجاتى که نظریه هاى انسانى را تغذیه مى کنند.