دکتر سعید زیباکلام در سال ۱۳۳۲ در تهران متولد شد. مهندسی برق و الکترونیک را در سال ۱۳۵۶ در انگلستان به پایان رساند و در همان سال دوره کارشناسی ارشد صلح شناسی (گرایش جامعه شناسی انقلاب) را در دانشگاه برادفورد انگلستان آغاز کرد و در سال ۱۳۵۷ به ایران بازگشت. دوره دکتری را در رشته فلسفه در سال ۱۳۶۵ آغاز کرد و در سال ۱۳۶۹ از دانشگاه لیدز انگلستان فارغ التحصیل شد. وی هم اکنون استاد فلسفه در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران است و در سه حوزه فلسفه و روش شناسی علوم (طبیعی و اجتماعی)، فلسفه سیاست و فلسفه های پست مدرن مشغول به آموزش یا پژوهش است. وی همچنین عضو سابق هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (علیه السلام)، استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، عضو سایق هیئت علمی انجمن حکمت و فلسفه و مدرس سایق فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف و مدرس فلسفه علم دانشگاه صنعتی امیرکبیر است.
زندگینامه علمی:
الف)مقالات در نشریات بینالمللی
۱-“The Emergence of a Radical Sociology of Scientific Knowledge”, DIALECTICA (1993), Vol.47
دیالکتیکا مجله بینالمللی سه زبانهای است که در سوئیس منتشر میشود.
۲-“Relativism Due to Underdetermination of Theory by Data”, International Studies in Philosophy of Science (1994), Vol. 8.
این مجله بینالمللی در بریتانیا منتشر میشود.
۳-“Ideology and Rationality in Canguilhem’s Epistemology”, PHYSIS (1996), Vol. xxxiii
فیزیس مجلهای بینالمللی است که در ایتالیا و به سه زبان انگلیسی، ایتالیایی، و فرانسوی منتشر میشود.
۴-“Relativism Due to a Theory of Natural Rationality”, Journal for General Philosophy of Science (1997), Vol.28.
این مجله بینالمللی به دو زبان انگلیسی و آلمانی در آلمان منتشر میشود.
ب)مقالات در نشریات علمی-تخصصی داخلی
۱- “ تلقی نوین از علم“، دانشگاه انقلاب، ۱۳۷۳، شماره ۱۰۴.
۲- “چه باید کرد، علم پرستی یا علم شناسی؟“،کلمه دانشجو،۱۳۷۴، شماره های ۱۲و۱۴.
۳- “تولد و پیدایش معرفت شناسی اجتماعی مکتب ادینبورا”، دانشگاه انقلاب، ۱۳۷۶، شماره ۱۱۰.
۴-“تحول و تکون جامعه شناسی معرفت“، فصلنامه حوزه و دانشگاه، ۱۳۷۶، شماره ۱۲- ۱۱٫
۵-“آیا اعتبار حقیقت همان اعتبار جامعه است؟“، فصلنامه حوزه و دانشگاه، ۱۳۷۶، شماره ۱۲-۱۱٫
۶-“لیبرالیسم و امپریالیسم” (ترجمه)، اطلاعات سیاسی-اقتصادی، ۱۳۷۷.
۷-“فلسفه، جامعه شناسی، و تاریخ علم“، نقد و نظر، ۱۳۷۷، شماره ۴-۳٫
۸-“آیا علوم اجتماعی باید از روشهای علوم طبیعی تبعیت کند؟“، نقد و نظر، ۷۸-۱۳۷۷،شماره ۲-۱٫
۹-“معقولیت و شواهد تجربی“، فصلنامه حوزه و دانشگاه، ۱۳۷۹، شماره ۲۲.
۱۰-“معقولیت و نسبیگرایی“، نقد و نظر،۱۳۷۹، شماره ۲۲-۲۱٫
۱۱-“تمهیدی بر جنبش اعتقادیـفرهنگی ایران معاصر“، نقد و نظر، ۱۳۷۹، شماره ۴-۲۳٫
۱۲-“معقولیت و نسبیگرایی مبتنی بر نظریه معقولیت طبیعی“، فصلنامه حوزه و دانشگاه، ۱۳۸۰، شماره ۲۵ـ۲۴٫
۱۳-“پیوند نامبارک پوزیتیویسم با اندیشه سیاسی“، فصلنامه حوزه و دانشگاه، ۱۳۸۱، شماره ۳۰.
۱۴- “از چیستی علم به سوی چگونگی علم“، فصلنامه حوزه و دانشگاه، ۱۳۸۲، شماره ۳۴ (با همکاری دکتر غلامحسین مقدم حیدری).
۱۵-“فلسفه علم کوهن و نگرش گشتالتی“، فصلنامه حوزه و دانشگاه، ۱۳۸۲، شماره ۳۴( با همکاری دکتر غلامحسین مقدم حیدری).
۱۶- “مکتب ادینبورا و جامعهشناختیکردن تمام عیار معرفت”، معرفت و جامعه(کتاب)، (قم، موسسه پژوهشی حوزه و دانشگاه، ۱۳۸۴).
۱۷- “تعلّقات و تقویم دینی علوم”، در علم دینی، دیدگاهها و ملاحظات(کتاب)، موسسه پژوهشی حوزه و دانشگاه، قم، ۱۳۸۶.
۱۸- “روش علمی نیوتن در کتاب اصول“، فلسفه، سال ۳۵، شماره ۴، زمستان ۱۳۸۶.
۱۹- “روش علمی نیوتن در علم الابصار“،فصلنامۀپژوهشهای فلسفیـکلامی، سال نهم، شماره ۲، ۱۳۸۶.
۲۰- “رابطه علم و فناوری“، فصلنامه سیاست علم و فناوری، شماره۴، ۱۳۹۰( با همکاری مهدی احمدی)
۲۱- “عقلانیت در فلسفۀ علم پاپر“، فلسفۀ علم، شماره ۲، ۱۳۹۰ (با همکاری جواد اکبری).
۲۲-“عقلانیت نظریههای شهرسازی“، روششناسی علوم انسانی، شماره ۸۳، ۱۳۹۴(با همکاری دکتر مرتضی جابری مقدم).
۲۳– “افسانه ماهیت استدلال“، پژوهشهای فلسفی، شماره ، ۱۳۹۵، دوره ۱۹٫
۲۴- “نظریهسازی و معضلات و اهداف بومی“، روششناسی علوم انسانی، ۱۳۹۵، شماره ۸۸٫
۲۵- “بازسازی روششناسی کارل مارکس” روششناسی علوم انسانی(۱۳۹۷) ، با همکاری منیره بحرینی.
۲۶-“امتزاج فقه و علوم اجتماعی“، فلسفه علم، ۹، شماره ۱۷، ۱۳۹۸٫
۲۷-“نجات قاعده ملازمه“، فصلنامۀ پژوهشهای فلسفیـکلامی، دوره ۲۱، شماره ۸۰، ۱۳۹۸٫
۲۸-“روش علمی نیوتن را میشناسیم؟“، روششناسی علوم انسانی، ۱۳۹۹٫
۲۹- “روش علمی نیوتن در قول و فعل“، فلسفه علم، سال دهم، شماره دوم، ۱۳۹۹٫
۳۰-“کدام استدلال؟ کدام منطق؟”، آبادی: فصلنامه تخصصی شهرسازی و معماری، سال بیست و هفتم، شماره ۸۵ـ۸۶، پاییز و زمستان ۱۳۹۹٫
ج) مقالات منتشره در مجلات علمیـفرهنگی
۱ـ “سکولاریسم یعنی همین”، ماهنامه فرهنگیـتحلیلی سوره اندیشه، شماره ۲۸(دورۀ جدید)، ۱۳۸۵٫
۲ـ “چرا انقلابی فرهنگی و جنبشی نرمافزاری؟”، برداشت اول، مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری، شماره ۶ و۷، ۱۳۸۷٫
۳ـ “نظریهپردازی، یعنی این!”، نشریه فرهنگی راه، شماره ۳۲، ۱۳۸۷٫
۴ـ “حلقۀ نخبگان مدیریتی یا شبکۀ مفسد قدرت-ثروت”، نشریه فرهنگی راه، شماره ۳۴، ۱۳۸۷٫
۵ـ “قلب فیلسوف”، ” گلستان قرآن، شماره ۲۳ و ۲۴، ۱۳۸۸٫
۶-“کالبدشناسی یک آسیب فرهنگی – سیاسی در جامعه ایران“،ماهنامه بازتاب اندیشه،شماره ۱۰۹،اردیبهشت تا مهر ۱۳۸۸
۷ـ “تأملات زودهنگام”، نشریه فرهنگی راه،شماره ۴۸ و ۴۹، ۱۳۸۹٫
۸ـ “دو گزینه بنیانی پیشروی اصلاحطلبان ابطالخواه”، انعکاس، ۱۳۸۹٫
۹ـ “عقل و عقلانیت و آزادفکری“، انعکاس، ۱۳۸۹٫
۱۰ـ “و اما عقل“، ماهنامه فرهنگیـتحلیلی سوره اندیشه، شماره ۴۹، ۱۳۸۹٫
۱۱ـ “ما عوامان و مخلوقات حقایقیاب ما“، ماهنامه فرهنگیـتحلیلی سوره اندیشه، شماره ۵۱، ۱۳۸۹٫
۱۲ـ “روششناسی کارآمد و نظریهپردازی در علوم انسانیـاجتماعی” گلستان قرآن، شماره ۳۰، ۱۳۸۹٫
۱۳ـ “دربارۀ آفاقیت“، ماهنامه فرهنگیـتحلیلی سوره اندیشه، شماره ۶۱، ۱۳۹۱٫
۱۴ـ “تصور سوپرخام دولت از فرنگیان باورکردنی نیست”، مستضعفین، سال دوم، ش.نهم، تیر۱۳۹۴٫
۱۵ـ “راهرفتن با سر، فکرکردن با پا”، فرهنگ امروز، سال سوم، دی ۱۳۹۵٫
۱۶ـ “دربار زروزوروتزویر، بهعبارتی دیگر“، بهار جاودانه، شماره سوم، فروردین ۱۳۹۷٫
۱۷ـ “موانع آزادی اندیشه و اندیشیدن“، بهار جاودانه، شماره چهاردهم، زمستان ۱۳۹۹٫
۱۸ـ “مپنداریم علم همواره چنین بوده است“، فرهنگ امروز ۳۴، بهمن ۱۴۰۰٫
د) اجرای کارگاههای آموزشی اساتید
۱-دانشگاه اصفهان، گروه علوم قرآن و حدیث، “روشهای نظریهپردازی در حوزه علوم انسانی و علوم اجتماعی”، ۱۰/۸/۱۳۹۱٫
۲ ـ دانشگاه امام صادق(ع)، واحد خواهران، گروه فلسفه و کلام اسلامی، ۲۷/۱۰/۱۳۹۱٫
۳ـ دانشگاه علامه طباطبایی، کارگاه دانشافزایی روششناسی، ۲۵و۲۶ دی ۱۳۹۲٫
۴ـ دانشگاه گیلان، بسیج اساتید، کارگاه فلسفه علوماجتماعی، ۳و۴ اردیبهشت ۱۳۹۳٫
۵ـ دانشگاه فرهنگیان استان مرکزی، کارگاه معرفتشناسی و روششناسی علمی، ۱ آبان ۱۳۹۸٫
هـ)مقالات ارائهشده در همایش
۱ـ ارائه مقاله: “نهضت تولید علم و جنبش نرمافزاری و تحول در نظریات علوم انسانی”، برگزارکننده: نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه تهران، عنوان همایش: درآمدی بر کارنامه نظام جمهوری اسلامی ایران، تاریخ همایش ۱۲/۱۲/۱۳۸۷٫
۲ـ تک سخنرانی: “دانش نو و جنبش نرمافزاری”، برگزارکننده: دانشگاه علوم انتظامی، مجتمع آموزش زنان پلیس، ۱۸/۱/۱۳۸۸٫
۳ـ تک سخنرانی: “فلسفه علوم اجتماعی”، برگزارکننده: گروه علوماجتماعی و دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، ۹/۹/۱۳۸۹٫
۴ـ تک سخنرانی: “چگونه علوم انسانی نوینی پیریزی کنیم؟”، برگزارکننده: نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری، دانشگاه تربیت معلم آذربایجان، ۱۵/۱۲/۱۳۸۹٫
۵ـ ارائه مقاله: “عقل و استدلال و عقلانیت”، عنوان همایش: تحول در علوم انسانی، برگزارکنندگان: معاونت فرهنگی دانشگاه تهران، نهاد کتابخانههای عمومی کشور، و فرهنگستان علوم اسلامی حوزۀ قم، در تاریخ ۲۱/۲/۱۳۹۰٫
۶ـ ارائه مقاله: “افسانههایی دربارۀ نظریه و نظریهسازی”، برگزارکننده: مؤسسه توسعه و تحقیقات اقتصادی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، ۱۳/۱۰/۱۳۹۰٫
۷ـ ارائه مقاله: “تاملاتی در باب ایمان و عقلانیت”، برگزارکننده: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، ۱۹/۱۰/۱۳۹۰٫
۸ـ “بستر شکلگیری علوماجتماعی در غرب”، عنوان همایش و میزگرد: “مقایسۀ بستر معرفتیـاجتماعی شکلگیری علوم انسانی در غرب و ایران”، برگزارکننده: انجمن علمی جامعهشناسی ایران، دانشکده مدیریت، اقتصاد و علوماجتماعی، دانشگاه شیراز، در تاریخ ۳۱/۲/۱۳۹۳٫
و) کتب منتشرشده
۱-چیستی علم: در آمدی بر مکاتب علم شناسی فلسفی(ترجمه)، نوشته الن چالمرز(تهران، سازمان سمت، ۱۳۷۴).
۲-طرح و نقد نظریه لیبرال دموکراسی( ترجمه، با مقدمه و تحشیه انتقادی)، نوشته اندرو لوین(تهران، سازمان سمت، ۱۳۸۰) .
۳-معرفت شناسی اجتماعی (تهران، سازمان سمت، ۱۳۸۴). (کتاب سال جمهوری اسلامی ایران ۱۳۸۵).
۴-خلاف جریان (یک) (تهران، سوره مهر، ۱۳۸۹).
۵-خلاف جریان (دو) (تهران، سوره مهر، ۱۳۸۹).
۶-ساختار انقلابهای علمی(ترجمه)، اثر تامس کوهن(تهران، سازمان سمت، ۱۳۸۹).
۷-انحلال انقلاب در نظام استکباری (تهران، نشر شهید کاظمی، ۱۳۹۴).
۸-عقل و استدلال و عقلانیت(تهران، نشر اسم، ۱۳۹۵).
۹-افسانههای آرامبخش (تهران، نشر اسم، ۱۳۹۶).
۱۰-افسانههای بیشتر!(تهران، نشر اسم، ۱۳۹۶).
۱۱-روششناسی نیوتن (تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق، ۱۴۰۰).
۱۲-کتاب سیاه (قم، انتشارات طاها، ۱۴۰۰).
ز)کتب در دست تالیف
۱ـ تعقلون در قرآن.
۲ـ برای انقلاب میهنم(مجموعه مقالات و یادداشتها، ۱۴۰۱).
۳ـ مقالات علمشناختی (مجموعه مقالات).
۴ـ کتاب سرخ.
۵ـ روششناسی قرآن و رسالت انبیاء
۶ـ علوم اجتماعی دیگری بسازیم؟
۷ـ نظریههای عقلانیت
8– برای انقلاب میهنم
9– آرمان عدالت
ح)مقالات پژوهشی منتشرنشده
۱-“حتی یغیروا مابانفسهم”(تحت انتشار).
۲-“آیا نظریههای علمی را میتوان ابطال کرد؟ (ابطال نزد پیر دوهم)”.
۳-“علوم اجتماعی دیگری بسازیم؟”، مقاله پژوهشی.
۴-“علامه طباطبایی(ره) و اثبات رسالت رسول (ص)”، مقاله پژوهشی.
۵-“آیا “نعقل” قرآن حکیم همان تعقّل است؟”، مقاله پژوهشی.
۶-” استاد بهبودی و شرط پذیرش دعوت قرآن حکیم”، مقاله پژوهشی.
۷-“روش علمی نیوتن را میشناسیم؟” مقاله پژوهشی.
ت)وضعیت شغلی
ی)سوابق تدریس در دانشگاهها
مرکز تربیت مدرس حوزه علمیه قم (دارالشفا)، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه مفید، دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه امام صادق(ع)، دانشگاه باقرالعلوم (حوزه علمیه قم)، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)(حوزه علمیه قم)، دانشگاه الزهرا(س)، مدرسه عالی شهید مطهری، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دانشگاه تهران.