استادی که میخواهد به درد انقلاب بخورد و استمراربخش آرمانها باشد و انسانهایی را تربیت کند باید با توجه به فرهنگ بومی و اسلامی به حل معضلات بپردازد و جرات تفکر و نوآوری داشته باشد. استادی میتواند در خدمت انقلاب باشد که دل در گرو کتاب و رسول خدا داشته باشد و دل او در گرو غرب نباشد.
روشن است که این موضعگیری دچار تعارضی است که تنی چند در ایام پس از ۲۲ خرداد بدان توجه کرده، متذکر شدهاند. متذکر شدهاند که: اگر نتیجهی انتخابات موافق مراد آنها میبود، صحت نتیجه انتخابات و سلامت تمام نهادهای ذیربط حکومتی را کماکان میپذیرفتند اما اینک که نتیجه انتخابات وفق مرادشان نیست، مدعیاند هم انتخابات دچار تقلب سازمانیافته است و هم تمام نهادهای ذیربط حکومتی متقلب و بیاعتبار و یا دستکم طرف دعوایند.
در این مقاله میخواهم معضلات عمدتاً نهانی فرهنگ سیاسی ایران معاصر را مورد تأمّل و کالبدشناسی قراردهم. از تبعات ضمنی این مقاله، درصورت بذل توجه و دقت کافی، این است که پارهای از سؤالات گزنده و بعضاً ویرانگری که احتمال میدهم برای بسیاری از دانشگاهیان و حوزویان مطرح شدهباشد، پاسخ تبیینی خود را بیابند. آن سوالات از این قبیلاند: …
حراست از حیثیت رجال سیاسی با سابقه در مناصب عالی نظام سیاسی پس از مشاهده فساد یا انحرافات اعتبار سوز این افراد، سرپوش نهادن بر آن و سرکوب فرد یا افراد افشا کننده ابتدایی رسوایی سبب می شود که عموم مردم مدام از خود بپرسند “چرا مسوول خاطی مجازات نشد؟” و چنانچه این سوال بی جواب مانده و کهنه شود، در نهایت تبعات خونباری خواهد داشت.
مى گویم شما بگویید چه چیزى ایدئولوژى نیست؟ لیبرالیسم، مارکسیسم، سوسیالیسم، کانسرواتیسم، فاشیسم و… همه ایدئولوژى هستند و اشکالى هم ندارد. اتفاقاً چون ایدئولوژى هستند انسان ها به دنبال آنها راه مى افتند. عده اى از خود مى پرسند که چه کارهایى را باید انجام دهیم و چه کارهایى را نباید انجام دهیم؟ ایدئولوژى ها چیزى نیستند جز پاسخ تفصیلى و ساختاریافته منتظم به این سؤال ها. تنظیم و تقویم یک جامعه و حکومت با باید ها و نباید ها صورت مى گیرد.
در حالیکه دقیقا متفکران این دوره همزمان با نفی آموزههای وحیانی و انکار ارزشهای انسانی، باعث پوچی و بیمعنایی زندگی انسان مدرن شدند، آنها برای جلوگیری از پوچگرایی انسان مدرن، معنای عقلانیت مورد توافق خود را مطرح کردند تا باعث اطمینان قلبی و امید انسان، به زندگی بیمعنای خود شود.
آیا جالب توجه نیست که از فیلسوفان نوعاً یکایک آرا و انظار خود را مورد تعقل و تأمل فلسفى قرار نمى دهند تا صحیح و سقیم را تمییز نهاده، سپس صحیح و صادق ها را برگیرند آنها سنتاً تابع آموزش ها و آموزگارانى هستند که با آنها انس و الفتى داشته و دارند و در پاره اى از مواقع و مواقف، تابع مقبولات یا مشهورات زمانه خود هستند.
آیا به واقع همه فیلسوفان درباره همه موضوعات به تفکر مى نشینند و یکایک آنها را مورد تعقل قرار مى دهند و بعد از ارزیابى دلایل له و علیه، اخذ رأى و نظر مى کنند آیا فیلسوفان هم خود چنین نظرى درباره خود دارند و یا فقط ما درباره آنها چنین تصور یا توهمى را داریم آیا تاکنون شنیده، دیده، یا خوانده ایم که فیلسوفان درباره خود، به منزله فیلسوف، چنین گفته باشند آیا تاکنون شنیده، دیده، یا خوانده ایم که فیلسوفى درباره سایر فلاسفه چنین گفته باشد آیا پاسخ منفى این سؤالات مایه شگفتى و حیرت نیست؟
